Kamp Gouda in de Kaarsenfabriek

Kort na de bevrijding van Gouda ontstonden er een interneringskamp in de Kaarsenfabriek. Zij herbergden NSB’ers die er wachten op screening. Een van de geïnterneerden kon mooi tekenen. Verzetsmuseum Zuid-Holland heeft sinds kort dankzij een schenking van mevr. Meenks-Van Driel een van zijn tekeningen in bezit.

De bevrijding van Gouda

Op 5 mei 1945 maakte de Goudse bevolking zich op om de bevrijding van de Duitsers op grootse wijze te vieren. Op die dag keerde ook de afgezette en weer in zijn ambt herstelde burgemeester James terug op het stadhuis. Als zichtbaar bewijs dat de oorlog voorbij was, reed die dag een eenzame Canadese motorordonnans door de stad. Maar pas op 7 mei verschenen de eerste geallieerde troepen.

Herstel van het gezag

Op 8 mei opende het militaire gezag een bureau. Dit bureau zou zich de komende maanden bezighouden met het zuiveren van het politiekorps en het op non-actief stellen van ambtenaren die men van collaboratie verdacht. Toen in juni en juli de geallieerden weer vertrokken, werden hun militaire taken overgenomen door onder andere de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) .

Screening van NSB’ers

De in Gouda en omgeving woonachtige leden van de NSB werden meteen na de bevrijding opgepakt en ondergebracht in twee loodsen op het terrein van de toenmalige Kaarsenfabriek, de verre voorloper van het huidige Croda. Voor die gelegenheid doopte men deze loodsen om tot “kamp Westerbork” en “kamp Vught”, in zijn geheel ook wel bekend als “kamp Gouda”. Enige weken na de bevrijding zouden zich daar zo’n 200 mannen en vrouwen bevinden (hoewel andere bronnen een aantal van 2000 vermelden, is dit aantal onwaarschijnlijk gezien de grootte van beide loodsen). Zij die lid waren geweest van de NSB, maar verder een passieve houding hadden aangenomen of geen aantoonbaar kwaad hadden aangericht, werden spoedig vrijgelaten.
In het boek Gouda in de Tweede Wereldoorlog van M.J. van Dam wordt uitgebreid op deze periode ingegaan en zijn ook twee foto’s van “kamp Westerbork” en “kamp Vught” in de loodsen van de Kaarsenfabriek opgenomen.

Situatietekening van het terrein met loodsen

Onlangs schonk mevrouw Meenks-van Driel het museum een opmerkelijke en waarschijnlijk unieke situatietekening van het terrein van de Kaarsenfabriek. Op de achtergrond zijn de twee besproken loodsen te zien. Ook zie je enkele gevangenen met rugnummers en bewakers. Jos Heijkoop, haar opa, was hier één van de bewakers.
Een van de geïnterneerden kon mooi tekenen en schilderen en haar opa heeft de tekening en een paar schilderijen toen geruild voor eten.

Op een schilderij (hier rechts afgebeeld) met voorwerpen uit die tijd staan naam en datering vermeld: H.v.Kempen (11/45) .

De unieke tekening van een stukje Gouda en de Kaarsenfabriek in het bijzonder is te bezichtigen in ons museum.

Digitale leskist

Een gratis lesprogramma over WO II voor groep 7 en 8 van het basisonderwijs.Op interactieve wijze worden 6 thema´s behandeld: koken en eten, (over)leven, communicatie, vervolging, verzet en vluchten.

Over vrede...

Wijsheid_07.jpg